موسیقی ملی ایران
گذری بر موسیقی فاخر ایرانی و دماوند موسیقی ایران استاد محمدرضا شجریان
| ||
|
فرهنگ شریف متولد ۱۳۱۰ خورشیدی در آمل، از نوازندگان سرشناس و برجسته و صاحب سبک تار است. فرهنگ شریف از نوازندگان برتر ایران است.وی از چهار سالگی تحت تاثير آموزش موسيقی به وسيله ی پدرش و نيز رفت و آمد بزرگان موسيقی به منزل آنها خصوصا عبدالحسين خان شهنازی برادرحاج علی اكبرخان شهنازی، موسيقی را فرا گرفت.پدر فرهنگ شریف دکتر داروساز بود و با اهل هنر نیز معاشرت می کرد. وی تار را نزد استادان عبدالحسین شهنازی و مرتضی نیداوود، تارنوازان بزرگ اواخر دوره قاجار و اوایل پهلوی آموخت، اما شیوهٔ نوازندگی وی به اساتیدش شباهتی ندارد و مخصوص خود اوست. وی از تکنوازان و بداههنوازان سرشناسموسیقی ایرانی شناخته میشود. در سن دوازده سالگی نخستین تک نوازی خود را که به صورت زنده از رادیو پخش میشد با موفقیت اجرا کرد و به دنبال آن در اغلب برنامههای گلها به عنوان تک نواز آواز، خوانندگان برنامه را همراهی میکرد. یکی از مهمترین و دلنشینترین سبکهای نوازندگی تار متعلق به اوست. وی با ابداعاتی که در نحوه ی انگشتگذاری و مضراب زنی در نقاط مختلف سیمهای تار انجام داده، از تار صدایی کاملاً متفاوت به وجود آورده که بسیاری معتقدند زیباترین صدای تولید شده از ساز تار است. هنگامى كه عبدالحسين شهنازى درگذشت، فرهنگ شريف پانزده ساله بود؛ و بايستى آموزشى را ادامه مى داد. متأسفانه اطلاعات خيلى دقيقى از سال هاى آموزش او در دست نيست، در يكى دو منبع آمده است كه او از محضر استاد على اكبر شهنازى و استاد مرتضى نى داوود، دو نوازنده بزرگ در سال هاى ۱۳۲۰ـ۱۳۰۰ نيز استفاده كرده است. همچنين او از نوازندگان نادرى است كه شهرت خود را مديون آهنگسازى، ترانه سازى وهمراهى با خوانندگان مؤنث و مذكر نبوده است بلكه تنها و تنها با هنر تك نوازى و بداهه نوازى مطرح شده كه مشكل ترين زمينه براى عرض اندام و به عرصه آمدن يك موسيقيدان ايرانى است. فرهنگ شريف قطعات متعددى براى تار ساخته، البته بيشتر به صورت بداهه هاى خلاق و آنى (كه بخشى از آنها را هنرمند ارجمند جناب آقاى هوشنگ ظريف،نت نويسى كرده و آقاى محمدرضا گرگين زاده، آنها را به چاپ رسانده) است؛ وآهنگ هاى دلنشينى از او را خوانندگان اجرا كرده اند، اما شناخت او تنها با بداهه پردازى هاى او بر «تار» است. يگانه معشوق حقيقى زندگى اش. فرهنگ نوجوان، «تار» را به عنوان ساز محبوب خود برگزيد. از هنرمندان بزرگ هم نسل او، هيچ كس تار نواز حرفه اى نشد و اين از ويژگى هاى انحصارى فرهنگ شريف است. عصر تار در موسيقى ايرانى بعد از دوره ميرزا حسينقلى و درويش تمام شده بود و بعد از كنار رفتن شاگردانشان (نى داوود، موسى معروفى، على اكبر شهنازى و ...) از صحنه هاى موسيقى در اواسط دهه ،۱۳۲۰ «تار» تبديل شده بود به سازى دست چندم، در رده اى پايين تر از ويولون، پيانو و قره نى. حدود يك دهه بعد (دهه ۱۳۴۰ـ۱۳۳۰) كه موسيقيدانان جوانى (از متولدين سال هاى ۱۳۱۵ـ۱۳۰۵) در برنامه هاى موسيقى راديو تهران درخشيدند، در كنار نام هايى چون پرويز ياحقى، حبيب الله بديعى، حسن كسايى،جهانگير ملك، همايون خرم، رضا ورزنده و ... بسيارى ديگر، تنها فرهنگ شريف بود كه تار مى نواخت. باقى تارنوازان (غير از چهره هاى پرورده در هنرستان موسيقى ملى كه راهى ديگر مى رفتند، نظير هوشنگ ظريف) ، يا متعلق به نسل قبل بودند (نظير شاپور حاتمى، لطف الله مجد و جليل شهناز) و يا در آن زمان كودك بودند و دوره هاى ابتدايى آموزش را مى گذراندند (نظير محمدرضا لطفى، داريوش طلايى و ...) فرهنگ شريف در سال هاى ۱۳۵۶ـ۱۳۳۱ در برنامه هاى مختلف موسيقى راديو، تلويزيون وجشن هنرشيراز شركت كرد. صداى ساز او همه جا شاخص بود و دوستداران خود را در بين ايرانيان تمام جهان، حفظ كرده است. وی با قریحه ی بی مانندش، ملودیهایی بسیار لطیف و زیبا ساختهاست. استفاده از ظرفیتهای تار در صدادهیهای متنوع، سکوتهای سنجیده، آفرینش جملاتی فارغ از قالبهای ردیف، جوابهای کوتاه و مؤثر، اجرای ماهرانه انواع کششها و مالشهای طولی و عرضی که ریشه در روشهای ویولننوازی ایرانی دارد، تکیه بر خیال آزاد و قدرت ایجاد موقعیتهای خلسهآور در هنگام تکنوازی و آفرینش کوکهای گوناگون اختصاصی از ویژگیهای برجسته هنر نوازندگی فرهنگ شریف بهشمار میرود به گونهاي كه سبك و اسلوب نوازندگی اش منحصر به خود او بوده و از ساز هيچ نوازندهای به غير از ساز خودش شنيده نشده است. از نمونه هاى بسيار زيباى نوازندگى او، اولين برنامه آوازى زنده ياد محمودى خوانسارى است كه شادروان محمودى نيز هميشه از آن به زيبايى ياد مى كرد. همچنين اجراهايى در برنامه هاى گل ها و برگ سبز و به ويژه برنامه اى در تالار رودكى به سال ۱۳۵۳ همراه حسين و اسدالله ملك، محمد موسوى و محمودى خوانسارى و امير ناصر افتتاح كه تمركز و شفافيت نوازندگى او روى صحنه، شگفتى آفرين بود. بعد از انقلاب، او نيز برخلاف ميل خود، به خاطر شرايط نامساعدى كه براى موسيقى در سال هاى پيش از صدور حكم تاريخى رهبر انقلاب (قده) در جامعه وجود داشت، به خارج از كشور مهاجرت كرد. فرهنگ شریف در کارنامه هنری خود با خوانندگانی چون گلپا، ایرج، تاج اصفهانی، دلکش، غلامحسین بنان، محمدرضا شجریان،محمودی خوانساری و روحانگیز همنوازی داشته و در چند فستیوال بینالمللی از جمله فستیوال موسیقی برلین توانستهاست ساز تار را به خوبی به جهانیان بشناساند. فرهنگ شریف چند سالی را در دانشگاههای مطرح آمریکا به امر آموزش موسیقی مشغول بودهاست. استاد فرهنگ شریف همچنین دارای نشان درجه یک هنری معادل دکترا است که در دوره ریاست جمهوری خاتمی به وی اهدا شدهاست. او از سوی مرکز حفظ میراث فرهنگی شرق در دانشگاه موزه هنر لندن برای برگزاری کنسرت پژوهشی و همچنین تشکیل کارگاه تخصصی ساز تار دعوت شد. در این سفرعلاوه بر اجرای کنسرت پژوهشی ویژگی های ساز تار را در ۵ جلسه تشریح کرد. این کنسرت از سوی دانشجویان و علاقهمندان با استقبال فراوانی مواجه شد.فرهنگ شریف كنسرت های پژوهشی در كشورهای آلمان و انگلستان برگزار نمود.فرهنگ ششریف در ایران نیز کنسرت های معتددی در تالار های متعدد و فستیوال ها و جشنواره ها برگزار کرد و همچنین همراه با محمد رضا شجریان کنسرت های متعددی در کشور ایران و کشورهای مختلف اجرا نمود. سيدعليرضا ميرعلى نقى: فرهنگ شريف، تار نوازى است برخاسته از عصر ويولون در موسيقى معاصر ايرانى. براى آنها كه همدوره اوهستند و موسيقى را نه از طريق سى. دى بلكه از طريق نشستن پاى راديوى يك موج تهران سال هاى ۱۳۳۰ شنيده اند، ادراك اين عبارت چندان مشكل نيست. اما براى آنها كه از آن دوران نبوده اند وشرايط حاكم بر موسيقى ايرانى را در دهه هاى ۱۳۳۰ و ۱۳۴۰ نمى دانند، اين عبارت، شايد قدرى هم عجيب به نظر بيايد و حتى ربط آن را با فرهنگ شريف و هنر تارنوازى او درنيابند. اما ترسيم پرتره اى از يك شخصيت، بدون ترسيم زمينه هاى اجتماعى و تاريخى او ممكن نيست و اين نوشته كوچك، مدتى است براى ترسيم شرايط رشد و پرورش و خصوصيات نوازندگى مرد هنرمندى كه از محبوب ترين نام ها در موسيقى ايرانى است. استاد فرهنگ شریف در حضور پرفسور سمیعی
او چند سال به آمریکا سفر کرد و در دانشگاه های معتبر آنجا نیز کرسی استادی داشت. آثار متعدد در برنامه گلها به همراه آواز آقایان بنان، اکبر گلپایگانی، ایرج و... عشاق زمرد همایون (برنامه گلها با محمدرضا شجریان) عاشقانهها شور معشوق زخمه کرشمه اصفهان مهر افروز ساز و نوا سدره پیوند مهر با آواز محمدرضا شجریان بزم عاشقان با آواز ایرج موی سپید با آواز اکبر گلپایگانی استاد فرهنگ شریف و استاد شجریان و مزدا انصاری
استاد فرهنگ شریف در مورد نخستين فعاليتاش در راديو میگوید: آن سالها ساكن شهرري بودم و در سن دوازده سالگي با آموزشهايي كه نزد استادم داشتم به خودباوري در نوازندگي رسيده بودم و به اتفاق برادرم كه يكی دو سال از من بزرگتر بود به راديو ايران رفتيم و خوشبختانه در امتحان استاد پرويز محمود(مدير وقت راديو) نمره قبولي گرفتم و موفق شدم به مدت دوازده دقيقه تكنوازي به طور زنده داشته باشم. فرهنگ شريف در كارنامه هنري خود با خوانندگاني چون تاج، غلامحسين بنان، شجريان، محمودي خوانساري، ايرج و ... همنوازي داشته است و در چند فستيوال بينالمللي از جمله فستيوال موسيقي برلين توانسته ساز تار را به خوبي به جهانيان بشناساند. فرهنگ شريف چند سالي را در دانشگاههاي مطرح امريكا به امر آموزش موسيقي مشغول بود. در بزرگترين سالنهاي كنسرت امريــكا اجرا داشته و بيشترين بينندگان كنــسرت وی، هنـرجويان موسيــقي بودنــد كه استــقبـال خوبي از این كنـسرتها به عمل ميآوردند. در طول اقامت خود در امريكا در دانشگاههاي مريلند و شيكاگو، كرسي استادي داشته و به امر آموزش موسيقي اصيل ايراني و ساز تار مشغول بود و اكثر هنرجويان نیز از فارغ التحصيلان رشته موسيقي بودند. فرهنگ شريف در بيست و يكمين جشنواره موسيقي فجر، دو اجرا به اتفاق سعيد رودباري(نوازنده تنبك) داشت، كه بسيار تاثيرگذار بود. استاد درباره اعطای درجۀ یک هنری(معادل دکترا) از سوی آقای خاتمی رئیس جمهور وقت میگوید: در طول حضورم در جشنوارههاي موسيقي فجر، اين برنامه چند بار به مقام نخست رسيدم و آقاي خاتمي از من خواستند به حضورشان برسم. يك بار از دفتر ايشان با من تماس گرفتند و وقتي را براي ديدار با ايشان در اختيارم قرار دادند در هنگام ديدار آقای خاتمی از وضع من سؤال كردند از جمله اينكه: شما از جايي حقوق دريافت ميكنيد. گفتم: خير. گفتند دكتراي هنريتان را گرفتهايد. گفتم: خير. در انتها گفتند چه كاري از من توقع داري و من گفتم ديدار با شما براي من بهترين هديه بود و خداوند اين هنري كه به من عطا كرده بالاترين هديه است و خودم را در عين نياز نيازمند نميبينم. سپس آقاي خاتمي به وزير وقت ارشاد گفتند تنها كسي كه در طول هشت سال خدمتم از من چيزي نخواست ايشان بودند و دستور اهداء نشان درجه يك هنري را صادر كردند. بشنوید
استاد فرهنگ شریف و تکنوازان دانلود تکنوازان 223 فرهنگ شریف - پرویز یاحقی - فضل الله توکل فرهنگ شریف - پرویز یاحقی - فضل الله توکل - افشاری فرهنگ شریف - حبیب الله بدیعی - جهانگیر ملک فرهنگ شریف - حبیب الله بدیعی - جهاتگیر ملک فرهنگ شریف - همایون خرم - جهانگیر ملک فرهنگ شریف - حبیب الله بدیعی - جهانگیر ملک فرهنگ شریف - همایون خرم - ابوعطا فرهنگ شریف - حبیب الله بدیعی - جهانگیر ملک - بیات ترک فرهنگ شریف - اسدالله ملک - بهزاد فرهنگ شریف - پرویز یاحقی - بیات ترک فرهنگ شریف - حبیب الله بدیعی - شور فرهنگ شریف - اسد الله ملک -جهانگیر ملک - بیات ترک فرهنگ شریف - اسد الله ملک - ماهور فرهنگ شریف - رضوی نیا - افشاری
آلبومها و بقیه آثار استاد فرهنگ شریف آینده در پست های دیگر میتوانید ببینید.
نظرات شما عزیزان: برچسبها: [ سه شنبه 10 ارديبهشت 1392برچسب:استاد فرهنگ شریف, استاد محمدرضا شجریان, خلسه تار, زندیگینامه, آثار, ] [ 10:31 ] [ علی بیات ]
|
|